Sla navigatie over
defaultHeaderImg

Dag van het Gregoriaans 2022

VREUGDE, ROUW EN STRIJD, gregoriaans in het hoge noorden

De Dag van het Gregoriaans maakt deel uit van het indrukwekkende aanbod aan jaarlijkse activiteiten van de Stichting Amici Cantus Gregoriani (ACG). Evenals bij de overige activiteiten van de ACG staat ook bij De Dag van het Gregoriaans het streven naar een breed publieksbereik centraal. Niet alleen de kenners en actieve beoefenaars van het gregoriaans komen aan hun trekken, maar de pure liefhebber en belangstellende evenzeer.

Nieuw, en aansluitend bij het streven naar dat breed publieksbereik, is dat de ACG de jaarlijkse Dag van het Gregoriaans steeds in een andere regio zal gaan houden en afstapt van Utrecht als vaste standplaats.

We beginnen in het hoge noorden. De Dag van het Gregoriaans 2022 zal worden gehouden in de prachtige Martinikerk in Franeker, Friesland. Die kerk viert dit jaar zijn 600-jarig bestaan en zal De Dag van het Gregoriaans opnemen in de agenda met jubileumactiviteiten.

Een lezing, getiteld VREUGDE, ROUW EN STRIJD door emeritus professor Rolf Bremmer zal de bezoekers laten kennismaken met de geschiedenis van de Martinikerk in de periode vóór 1580 (toen de kerk gereformeerd werd) en met datgene wat bekend is over de kerkmuzikale praktijk in die kerk in die tijd.

Drie workshops (die zowel in de ochtend als in de middag plaatsvinden) bedienen zowel beginnende als ervaren zangers, alsook hen die tot de vergevorderden behoren.

De beginnende zangers maken o.l.v. Mark Heerink een verkenningstocht door het gregoriaanse repertoire, en raken al zingend vertrouwd met het notenschrift en de zangtechniek. Uit het enthousiasme van de deelnemers hopen we te kunnen afleiden of er interesse is voor een basiscursus gregoriaans, die de ACG graag wil ontwikkelen in samenwerking met de Nederlandse Sint Gregorius Vereniging (NSGV) Groningen/Friesland en de Diocesane Commissie voor kerkmuziek aldaar.

In de workshop voor ervaren zangers werkt dirigent Anthony Zielhorst, dirigent van het Gregoriaans Koor Utrecht, met de deelnemers aan de muziek van de vespers voor Sint Martinus. De heilige Martinus († 397) was één van de belangrijkste heiligen van het Gallische gebied. Vele kerken waren hem toegewijd, waaronder de kathedraal van Utrecht, gesticht door Willibrordus. Voor Martinus is een geheel eigen officie gecomponeerd, bestaande uit responsories en antifonen die in de koordiensten bij de psalmen en lezingen gezongen werden. De componist van dit geheel was Radboud, bisschop van Utrecht, die in 917 overleed. Rond 900 werd hij bisschop van Utrecht, en heeft vermoedelijk daar het feest van de translatie geïntroduceerd; in elk geval heeft hij het eigenhandig van nieuwe gezangen voorzien. Deze gezangen, samen een geheel officie vormend, moeten tussen ongeveer 900 en 917 gecomponeerd zijn en zijn alleen in Utrecht in gebruik geweest. Het Gregoriaans Koor Utrecht gaat deze gezangen uit het oudst bekende handschrift, het Utrechtse handschrift U406 uit de 12e eeuw in 2022 enkele malen uitvoeren. Tijdens de Dag van het Gregoriaans worden tijdens de workshops de vespers uit deze officie voorbereid en op het einde van de dag uitgevoerd.

In de workshop voor vergevorderden zal musicoloog/koordirigent Rens Tienstra de deelnemers, ook zingend, meenemen in de resultaten van zijn onderzoeken naar de oudste gregoriaanse bronnen in kloosters en kerken in Groningen.

Tijdens de middagpauze krijgen alle deelnemers de gelegenheid mee te gaan met een rondleiding door de kerk.

Het lunchpauzeconcert zal verzorgd worden door het nieuwe ensemble MIX, een groep professionele zangeressen, die zich onder leiding van koordirigent/componist Wilko Brouwers toeleggen op programma’s waarin gregoriaans combinaties aangaat met andere soorten muziek. Ensemble MIX werkt, met Ingrid Nugteren als vocal coach, volgens de Lichtenberger stempedagogiek, die uitermate geschikt blijkt voor de klankwereld van het gregoriaans. Tijdens het lunchpauzeconcert wisselen de bijdragen van ensemble MIX zich af met de “Trois Danses” voor orgel van de jong gestorven Franse componist Jehan Alain, voor wie het gregoriaans een belangrijke inspiratiebron was. De “Trois Danses”, uit te voeren door Jochem Schuurman, organist van de Martinikerk van Franeker, hebben als ondertitel  “Joies, Deuils, Luttes”, ofwel: VREUGDE, ROUW & STRIJD, het motto van het lunchpauzeconcert en het motto van de gehele dag.

PROGRAMMA
10:00Ontvangst en koffie
10:30Opening
10:40 – 11:20Lezing door prof. em. Rolf Bremmer: De geschiedenis van de Martinikerk van Franeker, met speciale aandacht voor de periode (2e helft 14e eeuw tot 1580) voordat de kerk gereformeerd werd.
11:30Drie ochtendworkshops: één is voorproefje basiscursus (voor de deelnemers die nog geen kennis van het gregoriaans hebben maar die wel willen opdoen), de tweede een voorbereiding op de vespers voor St Martinus (voor deelnemers met ervaring in en kennis van het gregoriaans), de derde een kennismaking met Groningse bronnen (voor deelnemers die volkomen zelfstandig en trefzeker de vespers van deze dag kunnen meezingen). Docenten: Mark Heerink (workshop 1) / Anthony Zielhorst (workshop 2) / Rens Tienstra (workshop 3)
12:30Middagpauze met boekentafel en mogelijkheid tot rondleiding door kerk
13:30 – 14:15Lunchpauzeconcert: Ensemble MIX & organist Jochem Schuurman
14:30 – 15:30Drie middagworkshops: vervolg ochtendworkshops
15:45Vespers o.l.v. Anthony Zielhorst, met een korte inleiding over het leven van St Martinus & deze vespers door Joost van Gemert
16:15Slotwoord
16:30Einde

Uitgelicht

 

Dag van het Gregoriaans 2022